Televisie: van grote kast in de hoek naar slim scherm aan de muur

Televisie is al tientallen jaren een vast onderdeel van het dagelijks leven. Bijna elk huishouden heeft er een, en toch verandert er voortdurend van alles aan hoe we ernaar kijken, wat we kijken en waar we dat doen. De tv van vandaag heeft weinig meer te maken met het toestel dat je ouders of grootouders ooit kochten. Wat begon als een groot, zwaar apparaat met een bolle buis en slechts een paar zenders, is uitgegroeid tot een dunne, platte monitor die verbinding maakt met het internet en toegang geeft tot duizenden uren aan content.

De geschiedenis van het kijktoestel in de woonkamer

De eerste televisietoestellen kwamen in de jaren dertig van de vorige eeuw op de markt, maar het duurde tot de jaren vijftig voordat ze echt populair werden bij gewone mensen thuis. In Nederland startte de Nederlandse Televisie Stichting in 1951 met de eerste reguliere uitzendingen. Die vroege beelden waren zwart-wit, de schermen waren klein en de ontvangst liet soms te wensen over. Kleurentelevisie deed pas in de jaren zeventig zijn intrede in Nederland. Daarna volgde de ene technische stap op de andere: betere geluidskwaliteit, een groter scherm, de afstandsbediening, en uiteindelijk de overgang van het analoge naar het digitale signaal. Elk van die stappen veranderde de manier waarop mensen thuis naar programma’s keken.

Hoe de technologie achter het scherm is veranderd

Een moderne flatscreen heeft een volledig andere technologie dan de buistoestellen van vroeger. De meeste schermen die nu verkocht worden, gebruiken ledverlichting of oledpanelen. Bij een oledscherm produceert elke pixel zijn eigen licht, wat zorgt voor diepzwart en felle kleuren tegelijk. Dat is een groot verschil met oudere schermen, waarbij een lamp het hele beeld van achteren verlichtte. Naast de beeldkwaliteit is ook de resolutie sterk gestegen. Waar standaarddefinitie lang de norm was, is fullhd nu de minimum standaard en vierkhd, ook wel 4K genoemd, steeds gewoner. Veel nieuwe toestellen zijn bovendien smart tv’s, wat betekent dat ze rechtstreeks verbinding maken met het internet. Daarmee zijn streamingdiensten, sociale media en zelfs videobellen toegankelijk zonder extra apparaat.

Streaming verandert het kijkgedrag van jong en oud

Traditioneel kijken mensen naar wat er op dat moment wordt uitgezonden, maar die gewoonte verandert snel. Streamingplatformen zoals Netflix, Disney+ en videoland geven kijkers de vrijheid om zelf te bepalen wat ze kijken en wanneer. Dit wordt ook wel on demand kijken genoemd. Vooral jongere generaties kiezen steeds vaker voor dit soort diensten boven de gewone omroepzenders. Tegelijk verdwijnen de klassieke zenders niet zomaar. Nieuws, live sport en grote talkshows trekken nog altijd veel kijkers naar de reguliere uitzendingen. De combinatie van lineair kijken via een zender en flexibel kijken via een app is voor veel huishoudens de nieuwe norm geworden. De zender kiest niet meer alleen voor jou, jij kiest ook zelf.

Waar je op moet letten bij de aanschaf van een nieuw scherm

Bij het kopen van een nieuwe tv zijn een paar dingen goed om te weten. De schermgrootte wordt uitgedrukt in inches en gemeten diagonaal van hoek tot hoek. Een scherm van 55 inch is voor de meeste woonkamers een prettige maat, maar dat hangt af van de afstand waarop je zit. Als vuistregel geldt dat je afstand tot het scherm ongeveer anderhalve keer de schermdiagonaal moet zijn. Verder is het zinvol om te letten op het type paneel, het aantal aansluitingen zoals hdmi-poorten, en of het toestel beschikt over een goed geluidssysteem of dat je daar een losse soundbar bij nodig hebt. Energieverbruik is ook een punt dat steeds vaker meespeelt in de keuze, want een groot scherm dat de hele avond aan staat, verbruikt meer stroom dan je misschien denkt. Tot slot bepaalt het besturingssysteem van de smart tv welke apps beschikbaar zijn en hoe makkelijk die te bedienen zijn.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een smart tv en een gewone tv?
Een smart tv heeft een internetverbinding en kan apps draaien zoals streamingdiensten, een webbrowser of sociale media. Een gewone tv ontvangt alleen signalen via een antenne, kabel of satelliet en heeft geen eigen internettoegang.

Hoe lang gaat een televisie gemiddeld mee?
Een gemiddeld toestel gaat zo’n zeven tot tien jaar mee als je er normaal mee omgaat. Oledschermen kunnen iets korter meegaan als ze langdurig stilstaande beelden tonen, maar bij gewoon gebruik is de levensduur vergelijkbaar met die van ledtoestellen.

Is 4K de moeite waard als je weinig 4K-inhoud kijkt?
Een 4K-scherm laat ook gewone hd-beelden goed zien dankzij upscaling, waarbij het toestel het beeld verbetert. Je hoeft dus niet per se 4K-content te kijken om te profiteren van een scherper beeld. Bovendien is het aanbod aan 4K-programma’s via streamingdiensten de laatste jaren sterk gegroeid.

Wat is het beste formaat voor een kleine kamer?
Voor een kleine kamer is een scherm van 32 tot 43 inch vaak een goede keuze. Bij een grotere kijkafstand kun je rustig een groter scherm overwegen, maar dicht voor een heel groot scherm zitten geeft een onprettig beeld.

Over Froukje

Kijk ook

Hoe leer je kinderen omgaan met verantwoordelijkheid

Hoe leer je kinderen omgaan met verantwoordelijkheid

Kinderen voorbereiden op de wereld begint met het stap voor stap overdragen van kleine dagelijkse …